Antena mikropaskowa
Rysunek 1. Widok przekroju prostej anteny mikropaskowej
Antena mikropaskowa
Antena mikropaskowa (antena drukowana, antena patch) to antena wąskopasmowa o szerokiej wiązce. Fizycznie taka antena ma dwuwymiarową geometrię. Podstawowym elementem anteny patch jest płaska metalowa płytka („patch“, z angielskiego łatka). Najprostsza antena mikropaskowa wykorzystuje płytki o połowie długości fali, dzięki czemu metalowa powierzchnia tych płytek działa jak rezonator, podobnie jak dipol o połowie długości fali. Antena mikropaskowa jest zwykle wykonywana poprzez umieszczenie metalowej płytki o określonym kształcie na izolacyjnej warstwie dielektrycznej, podobnie jak w przypadku płytek drukowanych, z tą różnicą, że ciągłe metalowe podłoże jest umieszczone po przeciwnej stronie płytki dielektrycznej, tworząc powierzchnię uziemiającą. Konstrukcja ta jest prosta w opracowaniu i niedroga w produkcji. Niektóre anteny patch nie wykorzystują ciągłej warstwy dielektrycznej, zamiast tego metalowe płytki są montowane nad metalowym podłożem na dielektrycznych przekładkach. Wynikowa struktura jest mniej wytrzymała, ale ma szersze pasmo częstotliwości roboczej. Anteny mikropaskowe są przeznaczone dla częstotliwości od UHF do 100 GHz.
Anteny mikropaskowe wykorzystują głównie kwadratowe, prostokątne, okrągłe lub eliptyczne płytki. Możliwy jest jednak również dowolny inny kształt bryłowy (ciągły). Anteny krosowe charakteryzują się wytrzymałością mechaniczną i mogą mieć kształt dopasowany do zakrzywionej powierzchni pojazdu. Takie anteny są instalowane na zewnętrznych powierzchniach samolotów lub statków kosmicznych, a także wbudowane w mobilne urządzenia komunikacji radiowej. Charakteryzują się one wysoką selektywnością polaryzacji i mogą być stosowane w wielu punktach zasilania.
Rysunek 2: Antena mikropaskowa dla radaru FMCW do nawigacji morskiej w paśmie X
Zalety
- Wysoka precyzja wykonania dzięki zastosowaniu technologii fotodruku.
- Łatwa integracja z innymi urządzeniami.
- Mały rozmiar anteny jest odpowiedni dla przenośnych urządzeń ręcznych.
- Wysoka kierunkowość jest możliwa dzięki zastosowaniu macierzy mikropaskowych.
- Macierz antenowa może być wykorzystana do uzyskania wzoru promieniowania, który jest trudny do uzyskania przy użyciu anteny jednoelementowej.
- W połączeniu z przesuwnikami fazowymi i przełącznikami pin-dioda może być wykorzystana do opracowania inteligentnych anten (smart antennas).
Rysunek 2: Antena mikropaskowa dla radaru FMCW do nawigacji morskiej w paśmie X
Wady
- Wąskie pasmo częstotliwości roboczej (1%), podczas gdy dla urządzeń mobilnych wymagane jest 8%.
- Niska sprawność, szczególnie w przypadku zwartych anten mikropaskowych.
- Trudności w realizacji niektórych metod zasilania (apertura, bliskość).
- Macierze wymagają sieci linii zasilających, których wpływ zmniejsza sprawność anteny, ponieważ linie zasilające znajdują się na tym samym poziomie co elementy anteny.
Anteny mikropaskowe pojawiły się w latach 80-tych. Pierwotnie był to rozwój wojskowy, więc koszt nie był kluczowy. W latach 90. technologia ta została również zaadaptowana do urządzeń komunikacyjnych jako technologia niskokosztowa. Jednak wydajność anten mikropaskowych pozostawała niższa niż anten reflektorowych. Poniżej przedstawiono porównanie podstawowych właściwości tych dwóch typów anten.
Anteny mikropaskowe
- Są preferowane do zastosowań, w których nie jest wymagana wysoka kierunkowość;
- mają niższą sprawność;
- jednym z czynników obniżających sprawność jest obecność sieci linii zasilających;
- nadają się do anten inteligentnych; w połączeniu z przesuwnikami fazowymi zapewniają elektroniczne skanowanie;
- większa precyzja produkcji dzięki zastosowaniu fotodruku;
- zasilane przez linie dwuprzewodowe lub koncentryczne.
Anteny reflektorowe
- są preferowane do zastosowań, w których wymagana jest wysoka kierunkowość;
- mają wysoką sprawność;
- Elementy montażowe promiennika zmniejszają wydajność anteny;
- stosowane jest skanowanie mechaniczne;
- mniej precyzyjna produkcja; czasami powierzchnia reflektora jest nierówna;
- wymagają użycia innych anten (dipol, radiator, apertura itp.) jako promiennika.