www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Podstawy radiolokacji

Przetwornik cyfrowo-analogowy

Rysunek 1: Drabinka rezystorowa R-2R

Rysunek 1: Drabinka rezystorowa R-2R

Przetwornik cyfrowo-analogowy

Przetwornik cyfrowo-analogowy (DAC) ma bardzo prostą konstrukcję. Obsługuje od razu 16 bitów zamiast 8 lub 12 bitów. Warto zastosować kilka dodatkowych rezystorów, ponieważ ułatwia to późniejszą rozbudowę. Jeśli komputer udostępnia tylko 8 lub 12 bitów, pomija się po prostu bity najmniej znaczące, a odpowiednie wejścia przetwornika DAC podłącza się do masy.

Następujący po nim wzmacniacz buforowy (tutaj TL081, ponieważ akurat był pod ręką) powinien mieć wzmocnienie nieco większe niż 2, ale nieprzekraczające 5, jeżeli napięcie strojenia VCO wynosi tylko 5 V. Jeśli wybrany VCO wymaga wyższego napięcia strojenia, należy zwiększyć wzmocnienie i zastosować wyższe napięcie zasilania wzmacniacza operacyjnego.

Początkowo wyłącznie do celów testowych zbudowano 16-bitowy licznik synchroniczny z dwóch układów 74HC590 (patrz rysunek 2). Generator kwarcowy umieszczono w podstawce pod układ scalony, aby umożliwić zmianę częstotliwości. Z czasem okazało się, że licznik ten sprawdza się całkiem dobrze, ponieważ układy scalone mają wyjścia trójstanowe. Dzięki temu procesor może albo uruchomić zliczanie, albo podać 8-bitowe słowo, które zostanie przekształcone na napięcie stałe. Oprócz sterowanego programowo przebiegu piłokształtnego, złożonego z bardzo małych skoków napięcia rzędu mikrowoltów, dostępny jest również tryb FSK, w którym przełącza się naprzemiennie między dwoma poziomami napięcia.

W przypadku układów licznikowych należy zwrócić uwagę na ich producenta. Podczas gdy układy HC590 firmy Texas Instruments w obudowach SMD działały zadowalająco jeszcze przy 40 MHz, układy w obudowach DIL firmy SGS-Thomson przestawały poprawnie pracować już przy 33 MHz! Należy pamiętać, że układy te mają oddzielne wejścia zegarowe licznika i rejestru. Każde wejście zegarowe jest obciążone co najmniej 8 wejściami bramek logicznych. Układ może również działać, gdy oba wejścia zegarowe zostaną połączone równolegle, jak to się zwykle robi. Jednak tylko przy niższych częstotliwościach, około 16 do 20 MHz. Przy wyższych częstotliwościach pojemności wejściowe sumują się już do wartości powodujących zakłócenia, a zbocze sygnału zegarowego ulega pogorszeniu, wskutek czego licznik przestaje zliczać.

W przykładzie przedstawionym na rysunku 2 maksymalna częstotliwość zegara jest ograniczona przez to, że generator kwarcowy steruje wszystkimi czterema wejściami liczników synchronicznych za pomocą jednego przewodu. Stanowi to znaczne obciążenie generatora kwarcowego. Minimalny czas trwania przebiegu piłokształtnego jest przez to ograniczony do 250 µs. Dla większości zastosowań jest to więcej niż wystarczające. Wręcz przeciwnie: często lepiej zmniejszyć częstotliwość zegara do zaledwie 4 MHz, aby uzyskać więcej czasu na szybką transformację Fouriera (FFT).

Galeria zdjęć

Rysunek 2: Przetwornik z licznikiem do celów testowych

Rysunek 3: Układ testowy z rezonatorem kwarcowym 16 MHz (silne szumy są wychwytywane przez przewód pomiarowy)