Superheterodyne ontvanger
De ontvangen RF-signalen moeten getransformeerd worden in een videosignaal om de gewenste informatie uit de echo’s te halen. Deze transformatie wordt uitgevoerd door een superheterodyne ontvanger. De belangrijkste onderdelen van een typische superheterodyne ontvanger worden in de volgende afspiegeling weergegeven:
Figuur 1: Blokschema van een superheterodyne
Figuur 1: Blokschema van een superheterodyne
Figuur 1: Blokschema van een superheterodyne
De superheterodyne ontvanger verandert de rf-frequentie in een eenvoudiger te verwerken lagere IF-frequentie. Deze IF-frequentie wordt versterkt en gedemoduleerd om een videosignaal te krijgen.
De figuur toont een blokschema van een typische superheterodyne ontvanger. De RF-carrier komt binnen van de antenne en wordt toegepast op een filter. De uitgang van het filter bestaat alleen uit de frequenties van de gewenste frequentieband. Deze frequenties worden toegepast op de mengtrap. De mixer ontvangt ook een ingang van de lokale oscillator. Deze twee signalen worden samengeslagen om de IF te verkrijgen door middel van heterodyning. Er is altijd een vast verschil in frequentie tussen de lokale oscillator en het rf-signaal door de lokale oscillator af te stemmen. Dit vaste verschil in frequentie is de IF. Dit vaste verschil en de gekoppelde afstemming zorgen voor een constante IF over het frequentiebereik van de ontvanger. De IF-carrier wordt toegepast op de IF-versterker. De versterkte IF wordt dan naar de detector gestuurd. De uitgang van de detector is de videocomponent van het ingangssignaal.
Spiegelfrequentiefilter
Een RF-versterkertrap met lage ruis vóór de convertortrap biedt voldoende selectiviteit om de spiegelfrequentierespons te verminderen door deze ongewenste signalen te verwerpen en draagt bij aan de gevoeligheid van de ontvanger. De grenzen van de bandbreedte van deze versterker worden zo gekozen dat de spiegelfrequenties worden geëlimineerd.
Veel oudere radarontvangers gebruiken geen ruisarme voorversterker (RF-trap) als voorkant van de ontvanger; ze sturen het echosignaal gewoon rechtstreeks naar een mixertrap. Dit heeft nadelen. Het is voor deze ontvangers mogelijk om twee verschillende stations op hetzelfde punt van de wijzerplaat te ontvangen.
Mixertrap
De mixertrap wordt gebruikt om de ontvangen frequentie te verlagen naar een middenfrequentie. De mixer ontvangt ook een ingang van de lokale oscillator. Deze twee signalen worden samengevoegd om de IF te verkrijgen via heterodyning. Er zijn geen componenten die een negatieve frequentie van een positieve frequentie kunnen onderscheiden. Daarom kunnen we alleen de grootte van de frequentie meten: fIF = | fosc – fRF |
Het resultaat is een tweede ontvangstfrequentie als een “spiegelbeeld” rond de tussenliggende frequentie. Uitgaande van een tussenfrequentie van 60 MHz, zal de lokale oscillator een frequentie volgen die 60 MHz hoger is dan het binnenkomende signaal. Stel bijvoorbeeld dat de ontvanger is afgestemd om een signaal op te pikken op een frequentie van 1030 MHz. De lokale oscillator werkt dan op een frequentie van 1090 MHz. De ontvangen signalen en de lokale oscillatorsignalen worden gemengd, of heterodyned, in de convertortrap en een van de frequenties die het resultaat is van deze menging is het verschil tussen de twee signalen, of 60 MHz, de IF-frequentie. Deze IF-frequentie wordt vervolgens versterkt in de IF-fasen en doorgestuurd naar de detector- en audiofasen.
Elk signaal met een frequentie van 60 MHz dat op de plaat van het convertercircuit verschijnt, wordt door de IF-versterker geaccepteerd en doorgegeven.
Op een ontvanger zonder RF-versterker is de ingang van de converter dus vrij breed afgestemd en zullen er andere signalen dan het gewenste signaal doorkomen op de ingang van de convertertrap. Normaal gesproken zullen deze andere signalen zich mengen met het signaal van de lokale oscillator en frequenties produceren die buiten de banddoorlaat van de 60 MHz IF-versterker vallen en worden geweigerd. Als er echter een station is dat werkt op een frequentie van 1150 MHz en dit signaal gaat door het tamelijk breed afgestemde ingangscircuit en verschijnt op de ingangsaansluiting van de convertortrap, dan zal ook dit signaal zich mengen met de lokale oscillator en een frequentie van 60 MHz produceren (1150 - 1090 = 60). Dit signaal wordt ook door de IF-versterkertrap geaccepteerd en doorgegeven, zodat beide signalen op het scherm worden weergegeven. Dit staat bekend als spiegelfrequentie-interferentie.
IF-filter
Dit filter moet de gewenste middenfrequentie uit de mengfrequenties filteren die in de mengtrap ontstaan. Het is ontworpen als een of meer bandpasses.
Normaal gesproken is de banddoorlaat zo smal mogelijk zonder de eigenlijke signaalenergie te beïnvloeden. Als een selectie van pulsbreedtes beschikbaar is, zoals korte en lange pulsen, moet de banddoorlaat de bandbreedte van de twee verschillende signalen kunnen matchen.
IF-versterker
De IF-versterker heeft de mogelijkheid om zowel de banddoorlaat als de versterking van een ontvanger te variëren. Na conversie naar de middenfrequentie wordt het signaal versterkt in verschillende IF-versterkertrappen. Het grootste deel van de versterking van de ontvanger wordt ontwikkeld in de IF-versterkertrappen. De totale bandbreedte van de ontvanger wordt vaak bepaald door de bandbreedte van de IF-trappen. De versterking moet variabel zijn om een constante uitgangsspanning te leveren voor ingangssignalen met verschillende amplitudes.
Detector
Figuur 2: Scan van een scherm van een oszilloscoop
De detector in een microgolfontvanger dient om de IF-pulsen om te zetten in videopulsen.
Figuur 3: een eenvoudige detector
Figuur 3: een eenvoudige detector
De eenvoudigste vorm van detector is de diodedetector. Deze detecteert de pulsomhullende: De condensator heeft de functie van een laagdoorlaatfilter en blokkeert de IF-frequentie.
Naast de getoonde amplitudemodulatie zijn er ook andere soorten modulatie mogelijk.
Video Versterker
De videoversterker ontvangt pulsen van de detector en versterkt deze pulsen voor toepassing op het aanwijsinstrument. Een videoversterker is in principe een RC gekoppelde versterker die transistors met hoge versterking gebruikt. Een videoversterker moet echter een relatief brede frequentierespons hebben. De eindtrap van de ontvanger is normaal gesproken een emittervolger. De laagohmige uitgang van de emittervolger komt overeen met de impedantie van de kabel. De videopulsen worden via de kabel gekoppeld aan de indicator voor videoweergave op de crt.
Lokale oscillator
De lokale oscillator wekt een frequentie op die wordt gemengd met het inkomende signaal om de tussenliggende frequentie te krijgen.
De meeste radarontvangers gebruiken een megahertz tussenfrequentie (IF) met een waarde tussen 30 en 75 megahertz. De IF wordt geproduceerd door een lokaal oscillatorsignaal te mengen met het inkomende signaal. De lokale oscillator is daarom essentieel voor een efficiënte werking en moet zowel afstembaar als zeer stabiel zijn. Als de frequentie van de lokale oscillator bijvoorbeeld 3.000 megahertz is, zal een frequentieverandering van 0,1 procent een frequentieverschuiving van 3 megahertz opleveren. Dit is gelijk aan de bandbreedte van de meeste ontvangers en zou de ontvangstversterking sterk verminderen.
Het benodigde vermogen voor de meeste lokale oscillatoren is klein (20 tot 50 milliwatt) omdat de meeste ontvangers kristalmixers gebruiken die weinig vermogen nodig hebben.
De uitgangsfrequentie van de lokale oscillator moet afstembaar zijn over een bereik van enkele megahertz in het 4000-megahertzgebied. De lokale oscillator moet eventuele veranderingen in de uitgezonden frequentie compenseren en een constant verschil van 30 of 75 megahertz handhaven tussen de oscillator en de zenderfrequentie. Een lokale oscillator die kan worden afgestemd door de aangelegde spanning te variëren is het meest wenselijk.
De uitgaande frequentie is hoger of lager dan de inkomende frequentie. Een RF-versterkertrap vóór de convertortrap biedt voldoende selectiviteit om de beeldfrequentierespons te verminderen door deze ongewenste signalen te verwerpen en draagt bij aan de gevoeligheid van de ontvanger.
