www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Digitale rasterscanmonitor

scanlijnen
horizontale terugloop
verticale terugloop

Figuur 1: Principe van beeldopbouw bij een rasterscanmonitor

Digitale rasterscanmonitor

Alle informatie wordt weergegeven op een digitale rasterscanmonitor. De polaire coördinaten van de doelposities worden omgezet naar rechthoekige coördinaten voor vergelijking met digitaal opgeslagen kaarten en voor de weergave op het scherm.

Werking

Het volledige scherm is onderverdeeld in een raster van lijnen met beeldpunten. Bij de vroeger gebruikte kathodestraalbuizen moest de elektronenbundel al deze punten achtereenvolgens aftasten. De grootte van deze beeldpunten (pixels) werd bepaald door de videobandbreedte van het systeem. Voor de beeldopbouw waren een horizontale en een verticale terugloop noodzakelijk.

Tijdens deze terugloopperioden werd de elektronenbundel onderdrukt (blanking retrace period). De kwaliteit van een rasterbeeld wordt bepaald door het totale aantal pixels (resolutie) en door de hoeveelheid informatie die in elke pixel is opgeslagen (kleurdiepte). Moderne halfgeleiderbeeldschermen gebruiken om snelheidsredenen een vergelijkbaar principe. Een horizontale en verticale terugloop zijn daar echter niet meer noodzakelijk, omdat willekeurige toegang tot de framebuffer mogelijk is.

Toepassing als radarbeeldscherm

Rasterscanmonitoren voor radartoepassingen moeten een zo hoog mogelijke resolutie hebben. Zij worden meestal ook gebruikt voor de weergave van belangrijke radarparameters en bedieningsfuncties. Een doel kan met behulp van een cursor worden geselecteerd, waarna aanvullende informatie over dat doel op het scherm verschijnt. Het is ook mogelijk alle beschikbare informatie permanent weer te geven, maar bij druk luchtverkeer wordt het scherm dan al snel onoverzichtelijk.

Bij een radar voor luchtverkeersleiding kan de symboliek eruitzien zoals weergegeven in figuur 4 van de galerij. Het vierkant is het symbool voor een vliegtuig dat uitsluitend door de primaire radar wordt gevolgd. Wanneer het vierkant een kruis bevat, wordt een doel weergegeven dat zowel door de primaire als door de secundaire radar wordt gevolgd. Een los kruis geeft een doel aan dat uitsluitend door de secundaire radar wordt geleverd. De punten vormen de doelspoorhistorie, dat wil zeggen de posities van het doel tijdens eerdere antenneomwentelingen. De bovenste tekenreeks bevat het identificatienummer van het vliegtuig. De onderste tekenreeks geeft de hoogte weer, hetzij als vliegniveau, hetzij bij lage hoogten als barometrische hoogte.

Naast symbolen en alfanumerieke gegevens kan ook een weergave van de ruwe videogegevens worden gekozen, vergelijkbaar met een analoge PPI-indicator. Daarbij wordt een tweedimensionaal gebied weergegeven in valskleur of grijstinten, waarmee een helderheidsmodulatie wordt gesimuleerd. Deze weergavevorm wordt Skin Paint Mode genoemd.

De rasterscanmonitor heeft een belangrijk voordeel: naast de mogelijkheid om een grote hoeveelheid informatie weer te geven, blijft het beeld ook bij daglicht goed zichtbaar. De helderheidsgemoduleerde weergave van zwakke doelen op een analoge PPI-indicator kan daarentegen alleen goed worden waargenomen in een verduisterde ruimte. De naderingsverkeersleiding van een luchthaven hoeft daardoor niet langer in een donkere commandoruimte te werken, maar kan worden ondergebracht in een normale, goed verlichte kantooromgeving.

Software voor visualisatie van radarvideo

In principe kan elk computerscherm een radarbeeld weergeven. Daarvoor is alleen geschikte software nodig. Voor een gratis toepassing die radarvideo in het formaat ASTERIX CAT-240 als PPI-weergave presenteert, kan het programma RadarView-240 van Cambridge Pixel worden gedownload.

Afbeeldingengalerij

Figuur 2: Rasterscanmonitoren met het luchtruim boven Parijs

Figuur 3: Typisch schermbeeld voor de luchtverkeersleiding

Figuur 4: Sterk vergrote weergave (detail) op een monitor van een luchtverkeersleidingsradar

Computermonitor als radarbeeldscherm

Figuur 5: Schematische voorstelling van een radarbeeldscherm met extra bedienings- en informatiepaneel

Figuur 6: Voorbeeld van een rasterscanmonitor in een luchtverdedigingssysteem