Radarın Kısa Tarihçesi
Resim 1: Kaufbeuren Hava Kuvvetleri 1 Teknik Okulunda ki freskte gayet güzel şu betimleniyor: Yöneticiler o zamanlarda da yine ön planda yer alıyordu!
Resim 1: Kaufbeuren Hava Kuvvetleri 1 Teknik Okulunda ki freskte şu gayet güzel betimlenmiş: Yöneticiler o zamanlarda da yine ön planda yer alıyordu!
Radarın Kısa Tarihçesi
Radarın icadı ve geliştirilmesi herhangi bir ülkeye ya da kişiye mal edilemez. Radarın gelişmesine ve gelişimine değişik ülkelerden çok sayıda bilim insanının birlikte katkısı oldu. Bununla birlikte, radarın tarihçesindeki önemli temel bilgilere ve buluşlara ait bazı kilometre taşları şöyle sıralanabilir:
1865 İskoç fizikçi James Clerk Maxwell elektromanyetik dalgaları ve bunların yayılmasını açıklayan elektromanyetik ışık teorisini ortaya attı.
1886 Alman fizikçi Heinrich Rudolf Hertz elektromanyetik dalgaları keşfetti ve böylece Maxwell’in kuramını kanıtladı.
1897 İtalyan fizikçi Guglielmo Marconi elektromanyetik dalgaları ilk kez çok uzun menzillere taşımayı başardı. İlk denemesinde ağaçtan yapılmış çadır direkleri üzerinden geçirdiği bir iletkeni kullandı. Tahtadan çadır direğinin İtalyancası l’antenna centrale kelimelerinden gelen bugün kullandığımız anten kelimesini türetti. Kendisi bugün hala telsiz iletişiminin öncüsü olarak kabul edilmektedir.
1900 Nicola Tesla elektromanyetik dalgaların yansıması ile hareket eden nesnelerinin algılanabileceği fikrini ortaya attı.
1904 Alman mühendisi Christian Hülsmeyer su üzerindeki trafiği denetlemek için „telemobiloskopu” icat etti. Bu alet metal bir nesneye (gemiye) çarparak dönen elektromanyetik dalgaların süresini ölçüyor ve böylece menzil hesaplanabiliyordu. Bu ilk pratik radar denemesi için Hülsmeyer patent başvurusunda bulundu.
1921 Albert Wallace Hull tarafından güçlü gönderici tüpü olarak kullanılan magnetron icat edildi.
1922 ABD Donanma Laboratuvarından iki elektrik mühendisi Albert. H. Taylor ve Leo C. Young ilk kez bir ahşap bir geminin yerini belirlediler.
1930 Yine ABD Donanma laboratuvarından L. A. Hyland ilk kez bir uçağı algıladı.
1931 William A. S. Butement ve P. E. Pollard ilk İngiliz radar sistemini bir gemiye kurdu. Alıcı ve verici anteni olarak boynuz ışıyıcılar bulunan parabolik antenler kullandılar. Kısa menzillerde başarılı sonuçlar elde etmelerine rağmen, çalışmalarına devlet desteği gelmemesi nedeniyle devam edemediler.
1933 Rudolph Kühnhold 1931 yılında kendisi tarafından geliştirilen „radyo ölçüm aygıtı“ sonarı tanıttı. Bu aygıt 48 cm lik bir dalga boyunda çalışıyordu ve 40 Watt üzerinde bir gönderim gücüne sahipti. Bu aygıtın denemeler sonunda Freya radarı geliştirildi ve 1938 yılından itibaren bu radarın seri üretimi başladı.
1935 Bir erken uyarı radarının ilk pratik denemesi („Chain Home“ dan önceki) 10 km menzildeki bir uçağı algılamayı başaran Robert A. Watson-Watt ve Arnold F. Wilkins tarafından gerçekleştirildi.
1936 General Electric firması araştırma mühendisleri Metcalf ve Hahn tarafından yükselteç veya osilatör tüpü olarak kullanılan klistron geliştirildi.
1939 İngiltere Birmingham Üniversitesinden John Randall ve Henry Boot adlı iki fizikçi hafif fakat güçlü magnetrona sahip mikrodalga radarını geliştirdiler ve bu radar B-17 bombardıman uçaklarına takıldı. Bu denizaltı savaşlarında bir dönüm noktası oldu.
1940 ABD, Rusya, Almanya ve Japonya’da değişik radar sistemleri geliştirildi.
2. Dünya Savaşı sırasında silah sistemlerinin gelişmesi radar teknolojisinde de olağanüstü gelişmelere
yol açtı ve buna bağlı olarak özellikle hava savunma sistemleri kurulmaya başlandı.
Savaş sonrası „Soğuk Savaş“ döneminde Almanya sınırları boyunca birçok radar sistemi kuruldu.
1950 Yandan taramalı radar (SLAR) ilkesinin geliştirilmesi.
1951 Carl A. Wiley ((ABD) bir yandan taramalı radar sisteminin azimut çözünürlüğünün yankı işaretlerinin Doppler kaymalarından yararlanılarak önemli ölçüde geliştirilebileceğini keşfetti. Bu ilkeye Doppler ışın keskinleştirme (DBS) adını verdi.
1952 Sentetik açıklıklı radar (SAR) ile ilk işlevsel radar.
1953 930 MHz frekanslı ilk SAR sisteminin ilk uçuşu.
1956 Telefunken Essen’deki polis fuarında seri üretim için geliştirilen ilk trafik radar ünitesini (VRG-1) tanıttı.
1960 Daha önce gizli olarak sınıflandırılan SLAR radar görüntülerinin ticari kullanımının başlaması.
1972 İlk uydu tabanlı SAR sistemi Apollo 17 ile Ay yörüngesine yerleştirildi.
1978 27 Haziran 1978’de sivil kullanım için ilk uydu tabanlı SAR sistemi olan Seasat fırlatıldı.
Yazar: Christian Wolff, Almanca metinden çeviri: Zafer Yener