www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Radar İmzaları

Resim 1: New York’ta kar fırtınası (Kaynak: NOAA)

Resim 1: New York’ta kar fırtınası (Kaynak: NOAA)

Radar İmzaları

Meteorolojik olaylar her meteoroloji radarında bir farklı karakteristik görünüme sahiptir. Bunlar, kar fırtınasından başlayarak, çok küçük çaptaki yerel fırtınalara kadar değişik biçimlerde olabilir. Tropik fırtınaların kendine özgü karakteristiği yaklaşık olarak bu iki uç örnek arasında yer alır.

Düşen yağışlar Resim.1 de neredeyse tüm ekranı doldurmaktadır. Görüntülenen yansıtırlık ABD’nin doğu sahillerinde meydana gelen bir kar fırtınasına aittir. Yağışın yoğunluk değişimi azdır, fakat dar parlak bantlar çok kuvvetli yağışların da var olduğunu göstermektedir. Resmin sol tarafı, yer yüzeyi ile yüksekteki bulutlar arasındaki dikey kesit kademeli bir yansıtırlık artışını göstermektedir.

Herhangi bir bilgi içermeyen, kararlı topuz biçimli sektör, radar yakınındaki, kule gibi bir engelden kaynaklanmaktadır. Bu arada, bir yabancı radar aygıtından yansıyan bir parazit işareti ekranda yıldırım gibi çok kısa süreli çakan bir sektöre sebep olmaktadır.

Taşınımlı Yağış

Taşınımlı yağış (convective precipitation) çok şiddetli ve kısa bir zaman süresi içinde oluşan bir yağış türüdür ve bu yağışa sık sık şiddetli boralarda eşlik eder. Yağış yereldir ve sınırlı bir bölgede gerçekleşir. Radar resminde görünen yüksek yansıtırlıklar ve aşırı yağış yoğunlukları taşınımlı yağış sisteminin karakteristik özelliğidir. Sıkça 10 km den daha fazla bir yüksekliğe ulaşan bulutların karakteristik hücre yapısı da Resim. 2 de kolayca fark edilebilmektedir.

Çok yüksek yağış yoğunlukları nedeniyle, taşınımlı hücre sistemleri, su baskınlarına, sellere ya da dolu fırtınaları gibi tehlikeli durumlara neden olabilir.

Resim 2: Soldaki resimde bir fırtınanın yansıtırlığı ve sağdaki resimde ise aynı fırtınanın kasırgaya dönmüş hali görülmektedir (Kaynak: NOAA)

Resim 2: Soldaki resimde bir fırtınanın yansıtırlığı ve sağdaki resimde ise aynı fırtınanın kasırgaya dönmüş hali görülmektedir (Kaynak: NOAA)

Resim 3: Bir fırtınanın oluşturduğu bir süper hücrenin (yuvarlak ve girdap şeklinde bulut tabakası) dikey kesiti (Kaynak: NOAA)

Resim 3: Bir fırtınanın oluşturduğu bir süper hücrenin (yuvarlak ve girdap şeklinde bulut tabakası) dikey kesiti (Kaynak: NOAA)

Resim.2 nin sağ tarafı Doppler radyal hızını göstermektedir. Bu bölgede kırmızı-yeşil renkli bir burgaç görmekteyiz. Radarın konumu resmin sağ kenarındadır, radarın yönünü radyal hızı sıfır olan koyu çizgi temsil eder. Bir boranın çapı 10 m ile en fazla 1 km arasındadır. Bu haliyle bir bora değildir, ancak sonradan boraya dönüşebileceği hakkında önemli bir ipucudur.

Resim.3 bir fırtınadaki yükseklik kesitini göstermektedir. Bir katman biçiminde (orta yoğunlukta, düzgün dağılmış ve uzun süreli) bir yağışın aksine, burada yansıtırlığın dikeyde ve yatayda çok kuvvetli değiştiğini görüyoruz.

Bu meteorolojik olaylar radarla çok iyi algılanır ve böylece meteorologlar tehlike uyarılarını zamanında yapabilirler.

Resim.4: Bir uçağın meteoroloji radarı tarafından 1999 yılında kaydedilen Lenny Kasırgasının resmi (Kaynak: NOAA)

Resim.4: Bir uçağın meteoroloji radarı tarafından 1999 yılında kaydedilen Lenny Kasırgasının resmi (Kaynak: NOAA)

Tropik Kasırgalar

Tropik kasırgalar (tropical cyclones), hem yerel (taşınımlı) gök gürültülü fırtınaların (thunderstorms) hem de çoğu hava cephesinin özelliklerine sahiptir. Yansıtırlık, gök gürültülü tip sağanak yağışın meydana geldiği sarmal (spiral) kollar boyunca kuvvetle değişir. Birkaç yüz kilometre yarıçapta etkili olan bir tropik kasırga radar ekranının tamamını kaplayan bir hava olayıdır.

Resim.4 de, bir arama uçağının pilot kabininde kaydedilmiş radar resminde tropik kasırganın merkezi açık bir şekilde görülmektedir. Bu, yağışın bulunmadığı, göze benzeyen bir bölgedir. Bu boş merkezin etrafı kuvvetli yağış olduğunu gösteren kırmızı renkli sarmal biçimli bir bölge ile çevrilmiştir