www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Bistatische radarinstallaties

Grafiek: een radar zendt, de echo van de Hubschrauber wordt door een andere radar, die op een andere plaats staat, opgevangen.

Figuur 1: twee radarsets werken bistatisch samen: de tweede radar ontvangt de echosignalen van de eerste.

Bistatische radarinstallaties

In het algemeen delen zender en ontvanger een gemeenschappelijke antenne, wat een monostatisch radarsysteem wordt genoemd. Een bistatische radar bestaat uit afzonderlijk (op aanzienlijke afstand) geplaatste zend- en ontvangststations. Daarom kan een monostatische dopplerradar gemakkelijk worden uitgebreid met een bistatisch ontvangersysteem of werken (door het gebruik van dezelfde frequentie) twee monostatische radars als een bistatische radar. Een bistatische radar maakt gebruik van de voorwaartse en zijwaartse verstrooiing van de uitgezonden energie.

Bij een bistatische radarset is er een grotere afstand tussen de zendeenheid en de ontvangende eenheid en meestal een grotere parallax. Dit betekent dat een signaal ook kan worden ontvangen wanneer de geometrie van het reflecterende object zeer weinig of geen energie reflecteert (stealth-technologie) in de richting van de monostatische radar.

In de praktijk wordt deze technologie vooral gebruikt voor weerradar. De bistatische radartechnologie wordt al enkele jaren gebruikt aan het Instituut voor Atmosferische Fysica van het Duitse lucht- en ruimtevaartcentrum (www.pa.op.dlr.de/poldirad/).

Dit systeem is ook van enig belang voor militaire toepassingen. Het zogenaamde „semi-actieve“ raketbesturingssysteem zoals gebruikt in de raketeenheid „HAWK“ is praktisch een bistatische radar.

Door de zijlobben van de directe straal van de zendende radar te ontvangen, kan de radar van de ontvangende locatie worden gesynchroniseerd. Als de hoofdlob wordt gedetecteerd, kan ook azimutinformatie worden berekend. Er zijn een aantal gespecialiseerde bistatische systemen in gebruik, waarbij bijvoorbeeld meerdere ontvangstlocaties worden gebruikt om de positie van het doel te correleren.

Een tactisch idee in de Kosovo-oorlog was mogelijk dat een zendstation het vliegtuig buiten het (technische of politieke) wapenbereik straalde en dat een tweede station het luchtverdedigingswapensysteem alleen door passieve ontvangst kon besturen. VHF-radars zoals P-12 of P-18 zijn bijzonder geschikt voor een dergelijke bistatische opstelling. Het camouflerende effect op VHF-frequenties is niet alleen ondoeltreffend, maar bijna ongeschikt door resonantie (Mie-verstrooiing!).

Bistatic VHF- radars

Figuur 2: Bistatische configuratie van VHF-radars

Aangezien een bijkomend aspect van de Stealth-technologie erin bestaat de vorm van het vliegtuig zo te vormen dat er meer energie zijwaarts wordt gereflecteerd dan terug naar de zender, benadert dit de bistatische opstelling van radarsystemen.

Een optimale combinatie zou bijvoorbeeld zijn dat een P-18 (met een vrij smal antennediagram van 6° voor metergolven) normaal werkt op een afstand van ongeveer 60 km in de zendmodus, en een P-12 registreert het verwachte spoor (met 10° van een iets breder antennediagram) met gestopte antenne en uitgeschakelde zender op een afstand van ongeveer 20 km. Een wapenvuurleiding is dus mogelijk zonder dure computertechnologie. Als de raket wordt gelanceerd, zendt de raketcontrole ook, maar dan is het te laat voor reacties.