www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Eşeksenel Kovuk Çınlayıcı

Anot devresi
Izgara devresi
Isıtma gerilimi
Anot gerilimi
Pçıkıç
Kısa devre kayar sürgüleri

Resim 1: Koaksiyel kovuklu çınlayıcı

Anot devresi
Izgara devresi
Isıtma gerilimi
Anot gerilimi
Pçıkıç
Kısa devre kayar sürgüleri

Resim 1: Koaksiyel kovuklu çınlayıcı

Anot devresi
Izgara devresi
Isıtma gerilimi
Anot gerilimi
Pçıkıç
Kısa devre kayar sürgüleri

Resim 1: Koaksiyel kovuklu çınlayıcı

Eşeksenel Kovuk Çınlayıcı

Bir üreteçte bulunan salınım devresi ile istenen bir frekansta sinyal elde edilir. Bu işlem için λ/2 uzunluğunda eşeksenel hatlar da kullanılabilir. Eğer bu eşeksenel hatların çapı disk tipi bir triyotu içine alabilecek kadar büyük ve iletken bir salınım devresi (oscillation circuit) meydana getirebilecek kadar yeterli uzunlukta ise ortaya çıkan bu yapı Eşeksenel Kovuk Çınlayıcı (Coaxial Cavity Resonator) olarak adlandırılır. Rezonans frekansı kısa devre kayar sürgüleri ile ayarlanabilir.

Izgara devresinin frekansının hesaplanması sırasında ızgara ile katot arasındaki parazitik kapasitans Cgk dikkate alınmalıdır, sonuçta devre endüktif karakterli olmalıdır. Gönderim enerjisi ızgara ve anot arasında bulunan bir yarıktan kapılır. Yüksek gerilime dayanıklı kondansatörler anot gerilimini bloke eder ve yüksek frekanslı sinyali eşeksenel çınlayıcının şaseye bağlı dış duvarına uygular. Gönderim enerjisi ızgarada kapılır ve bir sürgülü tip kontak vasıtasıyla eşeksenel kabloya aktarılır. Eşeksenel kovuk çınlayıcıları 150 MHz den yaklaşık 1 GHz e kadar olan frekans bandında çalışabilirler. Eski radar aygıtlarında kendiliğinden salınan gönderici olarak kullanılan bu elemanlar yüksek güç harcamaktaydı. Darbe gücü (Pçıkış) örneğin P–12 radarında çalışma frekansına bağlı olarak 160 ila 600 kW arasında (540 W ortalama güce karşılık geliyor) değişiyordu.

Disk tipi triyotlar

Bir disk tipi triyot elektrotların (katot, ızgara ve anot) alışılagelmiş silindirik bir yapıda değil, daha ziyade disk biçiminde aralarında çok az bir aralık bırakılarak yerleştirildiği bir vakum tüptür. Bir triyotta yapısal nedenlerle elektrotlar arasında daima bir parazitik kapasitans ortaya çıkar, bu parazitik kapasitans tüpün yüksek frekanslarda çalışmasını zorlaştırır. Disk tipi triyotta bu parazitik kapasitans nispeten küçük tutulabilir. Bu triyotlar yapıları itibariyle yuvarlak kovuklu çınlayıcılarda kolaylıkla kullanılabilirler.

Bir disk tipi triyotun en göze çarpan özelliği genellikle konik bir yapıda oluşu ve katotta (hatta sıkça keza anotta) bir soğutucunun bulunmasıdır. Elektrotların çok büyük olan temas yüzeyleri bakır ya da pirinçtendir ve daha küçük boyutlu tüplerde genellikle gümüş ya da hatta altınla kaplanmıştır.

Filamanın ısıtılmasında genellikle doğrudan ısıtma olarak adlandırılan bir yöntem kullanılır, burada flamanın bir ucu katoda bağlıdır. Daha büyük flaman gerilimi kullanılması ile çıkış gerilimi biraz daha iyileşir. Ancak yüksek güçlü disk tipi triyotların flaman gerilimi yavaş yükseltilmelidir, aksi takdirde ısıtma geriliminin ani yükseltilmesi soğuk direncini sürdürmeye çalışan flamana zarar verebilir.

Resimleri

GI 19 B model disk tipi triyotlar P–12 ve P–18 radarlarında gönderici tüpü olarak kullanılmaktadır.

Resim 3: Bir VHF radarında gönderici olarak kullanılan koaksiyel kovuklu çınlayıcı iki metre uzunluğunda bir borudan biraz daha uzundur

GI 5 B model disk tipi triyotlar P–14 ve Oborona radarlarında gönderici tüpü olarak kullanılmaktadır.