www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Satır Taramalı Ekran

Taramalar
Yatayda yeniden tarama
Dikeyde yeniden tarama

Resim 1: Bir satır taramalı ekranda resmin oluşması

Satır Taramalı Ekran

Satır taramalı bir ekranda bilgilerin tamamı görüntülenir. Hedef işaretlerinin kutupsal koordinatları Kartezyen koordinatlara dönüştürülür ve bu bilgiler bir bilgisayar ekranında olduğu gibi görüntülenir.

Çalışma Prensibi

Ekranın yüzeyi bir sisteme uygun olarak satır ve noktalara bölünmüştür. Daha önceki katot ışınlı tüplerde elektron ışınının bu noktaların tamamını sırayla taraması gerekiyordu. Bu noktaların (piksellerin) büyüklüğü katot ışınlı tüpün videobant genişliğine bağlıydı. Resim imgesinin oluşması için yatayda ve dikeyde bir geri tarama düzenlemesi gerekiyordu.

  • Yatayda yeniden tarama: Her bir satırın yenilemesinin ardından ışın ekranın en soluna dönüyordu.
  • Dikeyde yeniden tarama: Her çerçevenin sonunda bir sonraki çerçeveye başlamak için ışın bu kez çerçevenin sol üst köşesine dönüyordu.

Bu geri dönüş süresince elektron ışını karartılıyordu (Geri Dönüş Karartılması). Tarama imgesinin (raster image) kalitesi toplam piksel sayısına (çözünürlüğüne) ve her bir pikseldeki bilgi miktarına (renk derinliğine) bağlıydı. Yeni yarıiletken ekranlarda zamansal nedenlerle farklı bir sisteme geçilememiştir ve benzeri bir sistem bu yeni ekranlarda da halen kullanılmaktadır. Bununla beraber bir çerçeve tampon belleğe rasgele erişim mümkün olabildiğinden yatayda ya da dikeyde yeni bir tarama organizasyonuna gerek kalmamaktadır.

Radar ekranı olarak kullanılması

Radarlarda kullanılan satır taramalı ekranların olabildiğince yüksek bir çözünürlüğe sahip olması istenir. Bu ekranlar genellikle önemli radar parametrelerinin görüntülenmesinde ve radar aygıtının kumandasında kullanılırlar. Bir imleç vasıtasıyla hedef işaretleri seçilerek buradaki ilave bilgiler görüntülenebilir. İlave bilgilerin sürekli görüntülenmesi mümkündür, ancak bu yoğun hava trafiğinde karışıklığa yol açar.

Bir hava güvenlik radarında simgeler aşağıdaki resim galerisinde yer alan Resim.4 de gösterildiği gibi görüntülenir. Kare simgesi sadece birincil radarlarca algılanan bir uçağın konumunu gösterir. İçinde bir çarpı bulunan kare simgesi ise hem birincil radarlarca ve hem de ikincil radarlarca algılanan bir uçağın konumunu gösterir. Ekranda görülen noktalar antenin bir önceki dönüşünde hedefin saptanan konumunu, dolayısı ile bu noktalardaki hızını ve rotasını gösterir. Üst bölümdeki karakter dizgileri uçağın kimliğini belirtir. Alttaki dizgiler ise uçuş yüksekliğini ya da daha düşük irtifalarda ki barometrik yüksekliğini belirtir.

Bu ekranda sembollerin ve alfasayısal karakterlerin görüntülenmesinin yanında PPI-Ekranda olduğu gibi ham videoların bir biçiminin de seçilmesi mümkündür. Yani ekrana bağlı olarak iki boyutlu bir kapsamlı sahte renkli- ya da grilik-ölçekli (gray-scale) bir parlaklık modülasyonu (Skin Paint Mode) benzetilebilinir.

Satır taramalı ekranlar çok sayıda bilgi sunmaları yanında hayati bir üstünlüğe de sahiptir: Bu tür ekranlarda görüntülerin izlenmesi sırasında gün ışığının sebep olduğu kısıtlamalar yoktur, yani gün ışığında izlenebilirler. Halbuki parlaklık bu modülasyonlu görüntülerin bir PPI-Ekranda ancak daha loş bir ortamda izlenmesi mümkün olabilmektedır. Bir havaalanının uçuş kontrol merkezi mağara gibi bir karanlık mekandan ziyade bir büro gibi daha aydınlık bir ortam olmalıdır.

Resimleri

Resim 2: Satır taramalı bir ekranda Paris uçuş bölgesinin görüntüsü

Resim 3: Hava Trafik Kontrol radarlarında kullanılan bir tipik ekran

Resim 4: Bir hava güvenlik radarının ekranında kare içerisinde yer alan bilgilerin çok büyütülmüş hali

Ein Computermonitor als Radarscope

Resim 5: Bir tipik radar ekranında resim ve operatör kumanda bölümleri

Resim 6: Hava Savunma Radarlarında kullanılan bir satır taramalı ekran