Radartutorial .eu

Eşlenik Frekanslar

Eşlenik frekansların oluşumu

Karıştırma katı çıkışında, frekansları farklı birden fazla sayıda sinyal bulunur:

fara frekans = falınan sinyal - fosilatör fara frekans = fosilatör - falınan sinyal

Bir negatif frekansı, pozitif bir frekanstan ayırt edebilen herhangi bir aygıt var olmadığından aşağıda ki formülde verilen frekans farklarının „mutlak değerini” ölçebiliriz: fara frekans = |fosilatör - falınan sinyal|

Sonuçtan farklı anlamlar çıkarabiliriz: osilatör frekansına zıt bir değere sahip „eşleniklenmiş”, bir diğer frekansta keza aynı işi yapar.

Örneğin 60 MHz lik ara frekans ve 1090 MHz lik osilatör frekansımız olsun, alıcı hem (1090 + 60 = 1150) MHz ve hemde (1090 - 60 = 1150) MHz ta çalışacaktır. Bunlardan biri istenmeyen eşlenik frekanstır! Bu yüzden eşlenik frekans süzgeci istenmeyen frekansı geçirmez. Eşlenik frekans süzgeci, eşlenik frekansların sınır frekanslarının dışında kalacak şekilde tasarlanmış, çoğunlukla geniş bantlı yüksek frekans bir ön yükseltecidir.

Eşlenik frekansların hesaplanması

Örnek olarak FM bandı radyo frekanslarını (87,5 - 108 MHz) alalım:

Eğer osilatör frekans değeri alınan frekans değerinin üzerinde ise, karıştırıcı çıkışında ara frekans ile alınan sinyallerin frekansların girişmesi sonucu iki farklı frekans beklememiz gerekir:

• f₁ = f_osilatör + f_{ara frekans}
• f₂ = f_osilatör - f_{ara frekans}

(Osilatör frekansı alınan sinyal frekansının altında ise, yukarıdaki formüllerde ki sadece işaretler değişir.)

Eğer en büyük frekanstaki sinyal alınmak istenirse, eşlenik frekansın, alınan sinyal frekansının bant genişliği kadar daha altındaki (yada tersi) sinyal bandında bulunması gerekir. 108 MHz te alınan bir sinyalde yabancı 87 MHz ve 87,5 MHz te alınan bir sinyalde ise yabancı bir 108,5 MHz lik bir sinyal, beklenen eşlenik frekansların gürültüsü olmadan temiz alınabilir. Bu her iki değeri aşağıda ki formüle yerleştirelim ve osilatör frekanslarını eşitliğin bir tarafına alalım:

108,5 MHz = fosilatör + fara frekans  87,0 MHz = fosilatör - fara frekans

fosilatör = 108,5 MHz - fara frekans fosilatör =  87,0 MHz + fara frekans

Yukarda ki osilatör frekansların solunda kalan ifadeler eşit olduğundan:
  108,5 MHz - f_{ara frekans} = 87,0 MHz + f_{ara frekans}
...buradan ara frekansı çözebiliriz:
2f_{ara frekans} = (108,5 - 87,0) MHz
  f_{ara frekans} = 10,75 MHz
Ve rastlantıya bakın: Bu bantta kullanılan bir FM radyo alıcısı 10.75 MHz lik bir ara frekansta çalışmaktadır!

Bu örnekte eşlenik frekanslar formülünü bir mantık yolunu takip ederek bulduk. Eğer bu formül ilerde de kullanılmak istenirse, yukarıdaki hesaplama adımları atlanabilir:

falınan sinyal>fosilatör (yani „aşağıda bulunan” bir osilatör ise):		feşlenik=falınan sinyal - 2· fara frekans
faşağıda bulunan<fosilatör (yani „yukarıda bulunan” osilatör ise):		feşlenik=falınan sinyal + 2· fara frekans