www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Dipleks/Süzgeç

Sonlandırma direnci Ayarlanabilir dolambaçlı yol Birinci -3 dB bağlaştırıcı İkinci -3 dB bağlaştırıcı
Resim 1: ASR-910 radarında bulunan dipleksin bir bölümü

Gönderici olarak, birden fazla sayıda yüksek güçlü osilatörlere („POT” Power Oscillator Transmitter) sahip, sözde evreuyumlu (pseudocoherent) çok frekanslı radarlarda bir dipleksin verimli olarak çalışması gerekir.

Dipleks bir frekans bölücü (ayırıcı) olup; görevi farklı frekanslara sahip kanalları (iki gönderici ve iki alıcı gibi) bağlaşımlarını keserek (decoupling) tek bir antenle çalışmalarını sağlayabilen bir cihazdır. Her bir göndericinin gönderim enerjisi antene yönlendirilmeli ve gelen yansıma sinyalleri ise ait olduğu kanalın alıcısına aktarılmalıdır.

Geçiş sırasında sinyal kayıpları olabildiğince az ve her iki kanal arasında yalıtım (decoupling) ise olabildiğince büyük olmalıdır.

Dalga kılavuz bölümlerinden imal edilmiş bir dipleksin avantajları; yüksek güçlere dayanabilmesi ve dolambaç uzunluklarının değiştirilmesi ile frekansın diğer cihazlara göre daha kolayca değiştirebilmesidir.

Diplexer Sonlandırma direnci Ayarlanamaz dolambaçlı yol (sadece gösterim amacıyla konulmuştur) Ayarlanabilir dolambaçlı yol Birinci -3 dB bağlaştırıcı İkinci -3 dB bağlaştırıcı
Resim 2: Bir dipleksin çalışma prensibi

Dipleks esas olarak, iki adet -3 dB lik bağlaştırıcı (coupler) ve iki adet farklı uzunluktaki dalga kılavuzu bölümlerinden meydana gelir. Her iki kanal arasındaki uzunluk farkı Δl = l2- l1, her iki frekans için en uygun güç uyumunu sağlayacak şekilde seçilmelidir. Keza, daha küçük faz farklarının katlanarak büyümesi ve bunun sonucu olarak süzgecin geçiş bandının daralması nedeniyle, pratikte bu dolambaçlar dalga boylarının çok büyük katlarını verecek şekilde boyutlandırılır. Ancak dipleksten gönderici tüpünün izgesinde (spectrum) ortaya çıkan başka frekanslar da geçebilmektedir. Dolayısı ile bu frekansların ek bir süzgeç tarafından bastırılması gerekir.

Dalga boylarının katlarının kullanılmasının diğer bir nedeni, A ve B frekansları arasında bulunan frekans aralığının daralmış olmasıdır. Bu frekans aralığı burada yapıcıdır (constructive) ve daha başka bir ayarlamayı gerektirmeyecek şekilde optimize edilmiştir.

ASR-910 radarında bu ayar, ara frekansın (IF, Intermediate Frequency), frekanslar arasında bulunan aralığına yakın olması nedeniyle çok kritiktir ve bu nedenle B göndericisinin Kararlı Lokal Osilatörü („StaLO” Stabile Local Oscillator) A frekansını bozabilir.