www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Yayılma Modları

Bir dalga kılavuzu içerisinde çok sayıda yayılma modu olabilir. Her bir modun sınır frekansı dalga kılavuzunun geometrik boyutlarına bağlıdır. Eğer dalga kılavuzuna beslenen gerilimin frekansı sınır frekansından büyük ise, dalga kılavuzu içerisinde minimum bir kayıpla elektromanyetik enerji iletimi mümkün olabilir. Sinyal frekansı bu sınır değerinden daha küçük ise, sinyal kısa bir mesafe sonrası önemli miktarda zayıflar.

Resim 1: Farklı yayılım modlarındaki E-alanlarının dalga kılavuzu kesitindeki görünümü

Resim 1: Farklı yayılım modlarındaki E-alanlarının dalga kılavuzu kesitindeki görünümü

Resim 1: Farklı yayılım modlarındaki E-alanlarının dalga kılavuzu kesitindeki görünümü

Belirli bir dalga kılavuzunda en çok rastlanan yayılma modu, en küçük sınır frekansına sahip olan moddur. Bir dikdörtgen dalga kılavuzunda bu mod H10 modudur. H10 modunda, tüm elektrik alan çizgileri yayılma yönünde dik yönde yer alırlar ve boylamasına, yani yayılma yönünde hiçbir elektrik alanı bulunmaz. Elektrik alanının bir sonucu olarak, boylamasına bir H01 manyetik alanı meydana gelir.

Grafikte dalga kılavuzunun enine kesitinde değişik yayılma moduna sahip E-alanları görülüyor. „m” indisi dalga kılavuzunun geniş kenarı boyunca oluşan alan şiddetinin maksimumlarının sayısını, „n” indisi ise dar kenardakini belirtir. Yukarıdaki durumlarda dar kenarda bu sayı sıfırdır.

„çift-çıkıntılı” dalga kılavuzu

Resim 2: „çift-çıkıntılı” dalga kılavuzu

Bir dalga kılavuzunun boyutlarının, istenen yayılma moduna uygun olarak seçilmesi uygun olur. Eğer dalga kılavuzu, örneğin çok geniş ve frekans yüksek ise, enerji sadece H20 modunda yayılabilir, ve örneğin artık enerjinin kapılmasının (coupling in) ve salınmasının (coupling out) alanın maksimum noktalarında yapılamaması nedeniyle bir dizi sorun ortaya çıkar.

Daha yaygın olarak kullanılan „çift çıkıntılı” bir başka biçim dikdörtgen dalga kılavuzu daha bulunur. Bu çıkıntılar sayesinde dalga kılavuzunun bant genişliği artar, ama aynı zamanda dalga kılavuzunda daha fazla kayıplar oluşur ve dolanan arka (flashover) dayanıklılık ise azalır.