www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Bir İletkenin Parametreleri

Resim 1: Bir iletkenin eşdeğer devresi

Bir iletkenin dört uçlu eşdeğer devresi:
	Hatta seri bir omik R direnci ile L endüktansı ve hatta paralel G iletkenliği (admittansı) ile C kapasitansı bulunur. Direnç Endüktans İletkenlik Kapasitans

Resim 1: Bir iletkenin eşdeğer devresi

Elektrik iletkenlerinin çeşitli elektrik aygıtlarına elektrik enerjisi beslenmesinde kullanıldığını biliyoruz. Benzeri şekilde iletişim teknolojisinde iletkenlerin, örneğin telefon sinyal aktarımında olduğu gibi, enerji iletimi gibi bir görevi daha vardır.

Fakat bir iletinin bir iletkendeki 100 km lik yolculuğu sonunda alıcıya vardığında hiç değişmemiş olduğu düşünülemez, aksine hat boyunca bir çok etkiye maruz kaldığından sinyalin biçimi bozulur.

Hattın girişindeki sinyal ile hattın çıkışındaki sinyal arasındaki değişikliklere yol açan nedenler şunlardır:

Her bir iletken farklı özelliklere sahiptir, fakat hepsi aynı etkilere maruz kalırlar. Bir iletkenin eşdeğer devresi:

Resim 2: Yuvarlak çubuk bir iletkenin direncinin hesaplanması

Grafikte stilize edilmiş, 1 birim uzunlukta ve A birim kesitinde bir çubuk görülüyor. A kesiti pi sayısı ile çapın karesinin çarpımın dörde bölümüne eşittir.

Resim 2: Yuvarlak çubuk bir iletkenin direncinin hesaplanması

R seri direnci

Her iyi iletkende bile akım, hareket eden elektronların atom çekirdeklerine çarpması nedeniyle bir dirençle karşılaşır ve bir miktar frenlenir.

Direnç formülü:

R = ρ· l in [Ω] R = Seri direnç [Ω]
l = Leitungslänge in [m]
A = İletken kesiti [mm²]
ρ = İletkenin öz direnci [Ω·mm²/m]
(1)

A

İletkenlere ait veri sayfalarında (data sheet) karakteristikler belirli bir uzunluk, örneğin 1 km, için verilir. Aşağıdaki formülde 1 km için iletken direnci:

R' = R in Ω (2)


l km
L endüktansı

İçinden akım akan her iletkenin etrafında bir manyetik alan meydana gelir. Manyetik alan uygulanan dalgalı gerilime göre değişir. Böylece iletkende kendisini yaratan etkiye zıt bir gerilim indüklenir. Bu indüklenen gerilim akımı azaltmaya çalışır. L endüktansının büyüklüğü aşağıdaki parametrelere bağlıdır:

İletkenlere ait veri sayfalarında karakteristikler belirli bir uzunluk, örneğin 1 km, için verilir. Aşağıdaki formülde 1 km için iletken endüktansı:

L' = L in mH (3)


l km
G iletkenliği

Pratikte elektrik akımı geçirmeyen ideal bir yalıtkan bulunmaz. Hatta üzeri yalıtkan malzeme ile kaplı, biri gidiş, diğeri geliş olmak üzere iki telli iletken hattının kılıflarında bile bir kaçak akım akar. İletkenlik G ile gösterilir ve bazen kaçak direnci veya kaçak olarakta adlandırılır. İletkenlik omik direnç değerinin tersidir. Birimi S [Siemens] tir.

G = 1 in [S] (4)

R

İletkenlere ait veri sayfalarında karakteristikler belirli bir uzunluk, örneğin 1 km, için verilir. Aşağıdaki formülde 1 km için iletken iletkenliği:

G' = G in S (5)


l km
C kapasitansı

Her yük üzerinde bir gerilim düşümünün meydana geldiği bir dirence sahiptir. Eğer bu gerilim iki telli bir hattan yüke ulaşıyorsa bu iki hat arasında da aynı gerilim bulunur.

Resim 3: İletken kapasitansının oluşumu

İletken kapasitansı:
	Çift telli bir iletkenin gidiş- ve dönüş hatları arasında, grafikte stilize edildiği gibi, yükün bulunduğu noktaya kadar paralel bağlı çok sayıda kondansatörler tarafından meydana getirilen bir kapasitans oluşur.

Resim 3: İletken kapasitansının oluşumu

Gidiş iletkeni Dönüş iletkeni Yük

Bu nedenle gidiş ve geliş hatları bir kondansatörün plakaları gibi çalışırlar. Elektrik alanı vasıtasıyla oluşan bağlaşmaya (coupling) C kapasitansı denilir.

İletkenlere ait veri sayfalarında karakteristikler belirli bir uzunluk, örneğin 1 km, için verilir. Aşağıdaki formülde 1 km için iletken kapasitansı:

C' = C in nF (6)


l km