www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Dinlenmesi Düşük Olasılıklı Radar

Dinlenmesi Düşük Olasılıklı radarlar („Low Probability of Intercept Radar, LPI”) günümüzün dinleme aygıtlarıyla algılanması oldukça zor, hatta imkânsız kılan bazı özel teknik karakteristiklere sahip bir radar sınıfıdır. Bu özelliği sayesinde, hedefte bulunan radar uyarı alıcılarının çalışması veya pasif radar algılama sistemlerinin devreye girmesi önlenebilmektedir. Bu özellikleri arasında aşağıdakileri sayabiliriz:

Gözetim-, Yönetim- ve Atış Kontrol  radarı HARD
Resim 1: Düşük Olasılıklı Dinlenme özelliğine sahip Gözetim-, Yönetim- ve Atış Kontrol radarı „HARD”

Dinlenmesi düşük olasılıklı bir radarın görevi Elektronik Destekleme Özelliklerine sahip alıcıların algılama faaliyetlerini önlemektir. Bu ancak gönderilen darbenin gücünün ya çok zayıf olması, ya da biçiminin alıcı aygıtın çalıştığı darbe biçimine uyumlu olmaması durumunda mümkün olabilmektedir. Bunun sonucu olarak geleneksel elektronik destek özelliklerine sahip bir alıcı aygıtın ancak çok kısa menzilde etkili olabileceğini ve hayli gecikmeli olarak çalışabileceğini söyleyebiliriz.

Düşük dinlenme olasılıklı bir radar uzun süreli bir gönderim darbesi yerine darbe-içi modüleli bir darbe yollayarak, oldukça düşük bir güçle bile iyi bir menzil çözünürlüğü yakalayabilir. Gönderilen darbe ya frekans- ya da faz modüleli olabilir veya doğan arka plan gürültüsüne benzer rasgele darbe katarı biçiminde olabilir. Düşük dinlenme olasılıklı bir tipik radarın gönderim darbe gücü kademeli olarak 1 kW a kadar ayarlanabilir. Bir karşılaştırma yaparsak: Aynı menzili darbe-içi modülasyonu kullanmayan bir geleneksel radar ancak 10 kW güç ile yakalayabilmektedir! Düşük dinlenme olasılıklı radarın böylesine düşük güçle çalışabilmesi, ona darbe süre ve bant genişliği çarpımının büyüklüğü ile belirlenen uyarı alıcı aygıtlarına karşı belirgin bir üstünlük sağlamaktadır. Düşük dinleme olasılıklı radarların kendilerinin de bir geleneksel radar olması nedeniyle, bunlara radar denklemi hem gidiş hem de geliş yolunda olmak üzere iki defa uygulanmakta ve menzil darbe gücünün dördüncü köküne bağlı olmaktadır. Buna rağmen bu radarlar yalnızca sinyal yollayan, yani elektromanyetik dalgalarının sadece gidiş yolunda zayıflamaya maruz kaldığı menzilin, gücün kareköküne bağlı olduğu elektronik önlem desteğine sahip alıcı aygıtlarına üstünlük sağlayabilmektedir.

Bununla beraber düşük dinleme olasılıklı bir radarın menzilinin kısa oluşu gibi mahzuru bulunmaktadır. Nispeten daha uzun süreli bir darbe yollanması sırasında anten yalnızca gönderim yaparken dubleks cihazı gönderici hatta bağlı kalır. Gönderim sırasında bazı güçlü radar sinyal işlemcileri yakın çevreden kapılan bazı yansıma sinyallerinin henüz tamamı alınmamış dönüş sinyalleri ile sıkıştırabilir. Bu nedenle düşük dinleme olasılıklı radarlar gönderim ve alım için genellikle bir arada monte edilmiş iki ayrı anten kullanırlar. Bununla beraber bu anten birleşimi tamamıyla birbirinden ayrılamaz. Telefonculukta „çapraz-karışma zayıflaması (crosstalk attenuation)” denilen zayıflama burada en çok 60 dB i bulabilir. Bu da kuvvetli yerden parazit yansımaların etkin olduğu bölgede bulunan zayıf hedeflerin tanınmasını zorlaştırır.