Resim 1: Radar prensibi
Resim 1: Radar prensibi
Radarın teorik temelleri oldukça karmaşık olmasına karşın, çalışma prensibini anlamak kolaydır Ancak radar sistemlerinden azami seviyede faydalanmak ve radarı verimli biçimde kullanmak için teorinin iyice kavranılmış olması gerekir. Radar binasının inşaatından başlayarak, radar sistemlerin kullanılmasına kadar her noktada inşaat, makine ve elektrik mühendisliği, yüksek güç mikrodalga mühendisliği ve gelişmiş hızlı sinyal ve veri işleme teknikleri gibi birçok değişik disiplinlerin katkısı gerekir. Başta fizik olmak üzere, bazı doğa kanunları da burada hayati bir öneme sahiptir.
Her radarın çalışmasında aşağıdaki üç temel fizik kuralı rol oynar:
- Elektromanyetik dalgaların yansıması
Elektromanyetik dalgalar elektriksel iletken bir yüzeye çarpmaları halinde yansırlar. Yansıma sinyali dalganın çıkış merkezinde („yankı” olarak) yeniden kaydedilir ve bu da bize dalganın yayıldığı yönde bir cismin varlığını kanıtlar.
- Elektromanyetik dalgaların sabit yayılma hızı
Elektromanyetik dalgalar ışık hızına yaklaşık bir hızla yayılırlar. Hesaplamalarda hız olarak ister 3·108 m/s (300000 km/s), ister hassas ışık hızı değeri olan 299792458 m/s alınsın fark etmez, ancak hesapların tamamında aynı değerin kullanılması gerekir. Elektromanyetik dalgaların sabit hızla yayılma özelliğinden faydalanarak ışınların çarparak yansıdığı hedeflerin (uçaklar, gemiler, taşıtlar) mesafelerini (menzillerini) bu radar darbelerinin geri dönüş sürelerini ölçerek hassas bir şekilde belirleyebiliriz.
- Elektromanyetik dalgaların doğrusal yayılması:
Elektromanyetik dalgalar radarların frekans bölgesinde doğrusal olarak yayılırlar. Bazı özel antenler kullanarak elektromanyetik dalgalar belli bir yönde yoğunlaştırılabilir. Böylece hedefin açısal koordinatlarını (yatay (azimut) açısını ve yükseklik açısını) bulabiliriz.
Yukarıda bahsettiğimiz üç fiziksel kanunu kullanarak radar aygıtı ile bir hedefin menzilini, yatay açısını ve yüksekliği belirleyebiliriz.
Ancak elektromanyetik dalgalar yayılması bazı
optik-benzeri
kanunlara da tabidir.
Bunlar arasında
bükülme,
kırılma ve
yansıma
gibi bazı optik kuralları sayabiliriz. Bunlardan bükülme ve kırılmadan kaynaklanan
etkiler konumuz için önemli değildirler.


