www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Yön Tayini

Resim 1: Yan açı tayini (bearing angle)

Resim 1: Yan açı tayini (bearing angle)

Yön Tayini

Bir radarda hedefin açısal konumu anten yönlülüğü (directivity) ile belirlenir. Yönlülük, bir antenin gönderdiği enerjinin belli bir yönde yoğunlaşma kabiliyetidir. Yönlülük kazanç olarak ta bilinir. Yüksek yönlülüğe sahip bir anten, yönlü anten olarak adlandırılır. Anten, yansıma sinyalinin alındığı hedefe hassas olarak yönelmiş iken azimut ve yükseklik açıları tespit edilebilir. Açısal değer ölçümlerinin hassasiyeti antenin yönlülüğüne bağlıdır. Anten yönlülüğünün kalitesini antenin boyutları belirler.

Radar ünitesi sıkça çok yüksek frekanslarda çalışır. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir:

Enerji bir çok radar anteninden, anten mekanizması ile birlikte dönen tek yönlü bir demet veya ışın ile yayılır. Şekilden görüldüğü üzere; ışının şekli öyledir ki, ışın hedefi tararken yankı sinyalinin genliği değişir.

Resim 2: Yansıma sinyallerinin en büyük olduğu yer anten diyagramının ortasıdır.

Resim 2: Yansıma sinyallerinin en büyük olduğu yer anten diyagramının ortasıdır.

Yansıma sinyallerinin en büyük olduğu yer anten diyagramının ortasıdır.

Resim 2: Yansıma sinyallerinin en büyük olduğu yer anten diyagramının ortasıdır.

Pratik uygulama da radar antenleri durmadan dönerler ve ışın hedefi tararken en fazla yankının alındığı nokta algılama devreleri yada operatörün gözlemi sayesinde tespit edilir. Silah kontrol ve kılavuz radar sistemleri azami sinyalin alındığı noktaya yönlenir ve el kumanda yada otomatik izleme devreleri ile hedefe kilitlenirler. Yan açının kesin olarak tespitinde kuzey yönünün tam olarak bilinmesi gerekir. Bu nedenle, eski radar sistemlerinde açıyı hesaplayabilmek için bir pusuladan yada tanıdık bazı kerteriz noktalarından faydalanılırdı. Modern radar sistemleri ise kuzey yönünü GPS uyduları uyduları sayesinde kendisi bulur.

Açının aktarılması

Dönen antenlerde aktarım

ile gerçekleştirilir.

Servo sistemler eski radar antenleri ve füze fırlatma rampalarında kullanılmakta olup dönüş bildirim vericileri ve dönüş bildirim alıcılarının yardımı ile çalışırlar. Yeni radar sistemleri artık azimut değişim darbeleri (Azimuth-Change-Pulses) adı verilen yöntemi kullanıyorlar. Antenin her bir dönüş turunda, kodlayıcı darbeler gönderilir ve bu darbeler ekranda sayılır.

Yeni radar ünitelerde ise mekanik dönüş hareketi kısmen veya tamamen terk edildi. Bu radarlar azimut ve yükseklik açısını tespit etmek üzere elektronik faz taraması yöntemini kullanmaktadır. (Faz dizi antenler).